Object Storage vs File Storage vs Block Storage

Trong thuật ngữ ngành hệ thống và công nghệ thông tin, có 3 loại lưu trữ cơ bản: Object Storage, File Storage và Block Storage. Mỗi loại được thiết kế cho mục đích khác nhau, và việc chọn đúng loại storage sẽ ảnh hưởng lớn đến hiệu năng, chi phí và khả năng mở rộng của hệ thống. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ sự khác biệt và khi nào nên dùng loại nào.

Tổng quan 3 loại Storage

Loại	Cách tổ chức dữ liệu	Ví dụ dịch vụ	Use case chính
Object Storage	Objects trong bucket	S3, DO Spaces, AZ Cloud Storage	Media, backup, archive
File Storage	Files trong thư mục	NFS, EFS, CIFS	Chia sẻ file
Block Storage	Blocks trên volume	EBS, SAN, iSCSI	Database, VM

Object Storage là gì?

Object Storage (lưu trữ đối tượng) là phương thức lưu trữ dữ liệu dưới dạng các “objects” riêng biệt trong một không gian phẳng (flat namespace).

Cách hoạt động

Mỗi object bao gồm:

• Data: Nội dung file thực tế
• Metadata: Thông tin mô tả (loại file, tags, custom attributes)
• Unique ID (Key): Định danh duy nhất

Bucket: my-media
├── image-001.jpg (Object)
├── document-xyz.pdf (Object)
└── video-abc.mp4 (Object)

Không có thư mục thực sự – các “folder” trong S3 chỉ là tiền tố trong key (vd: photos/2025/image.jpg).

Ưu điểm Object Storage

Ưu điểm	Giải thích
Khả năng mở rộng	Scale lên petabytes dễ dàng
Metadata phong phú	Gắn nhiều thông tin tùy ý cho mỗi object
Chi phí thấp	Rẻ hơn block storage
Độ bền cao	Replicate across nhiều locations
Truy cập qua API	RESTful, dễ tích hợp

Nhược điểm Object Storage

Nhược điểm	Giải thích
Độ trễ cao hơn	Không nhanh như block storage
Không thể sửa một phần	Phải thay thế toàn bộ object
Không mount như ổ đĩa	Không dùng được cho OS, database

Dịch vụ Object Storage phổ biến

• AWS: Amazon S3
• Google Cloud: Cloud Storage
• Azure: Blob Storage
• Việt Nam: AZDIGI, Vietnix, CMC,…

File Storage là gì?

File Storage (lưu trữ file) là phương thức truyền thống, tổ chức dữ liệu theo cấu trúc thư mục phân cấp (hierarchical).

Cách hoạt động

Root/
├── Documents/
│   ├── report.docx
│   └── budget.xlsx
├── Images/
│   └── photo.jpg
└── Backups/
    └── database.sql

Truy cập qua đường dẫn file (file path) như /Documents/report.docx.

Ưu điểm File Storage

Ưu điểm	Giải thích
Quen thuộc	Giống như dùng máy tính cá nhân
Shared access	Nhiều người dùng cùng truy cập
File locking	Tránh xung đột khi edit cùng lúc
Hierarchical	Dễ tổ chức và tìm kiếm

Nhược điểm File Storage

Nhược điểm	Giải thích
Scale hạn chế	Khó mở rộng lên petabytes
Performance bottleneck	Metadata lookup chậm với nhiều files
Chi phí cao hơn	Đắt hơn object storage
Single point of failure	Nếu không có cơ chế redundancy

Dịch vụ File Storage phổ biến

• AWS: EFS (Elastic File System), FSx
• Google Cloud: Filestore
• Azure: Azure Files
• On-premise: NFS, CIFS/SMB, NAS

Block Storage là gì?

Block Storage (lưu trữ khối) chia dữ liệu thành các “blocks” có kích thước cố định, mỗi block có địa chỉ riêng.

Cách hoạt động

Volume (100GB)
├── Block 1 (4KB)
├── Block 2 (4KB)
├── Block 3 (4KB)
...
└── Block N (4KB)

• Hệ điều hành mount volume như ổ đĩa cục bộ
• File system (ext4, NTFS) quản lý blocks

Ưu điểm Block Storage

Ưu điểm	Giải thích
Hiệu năng cao	Low latency, high IOPS
Truy cập trực tiếp	Như ổ cứng vật lý
Linh hoạt	Mount vào OS, chạy database
Snapshot	Backup nhanh chóng

Nhược điểm Block Storage

Nhược điểm	Giải thích
Chi phí cao	Đắt nhất trong 3 loại
Attached to instance	Thường chỉ gán vào 1 server
Metadata hạn chế	Chỉ có file system metadata

Dịch vụ Block Storage phổ biến

• AWS: EBS (Elastic Block Store)
• Google Cloud: Persistent Disk
• Azure: Managed Disks

Bảng so sánh chi tiết

Tiêu chí	Object Storage	File Storage	Block Storage
Cấu trúc	Flat (phẳng)	Hierarchical	Blocks + Volume
Truy cập	HTTP/REST API	NFS/SMB protocols	Direct (như ổ đĩa)
Đơn vị	Object	File	Block
Metadata	Đa dạng	Hạn chế	Không có
Mở rộng	Petabytes+	Terabytes	Terabytes
Độ trễ	Cao	Trung bình	Thấp
Chi phí	Thấp nhất	Trung bình	Cao nhất
Sửa một phần	Không	Có	Có
Mount như ổ đĩa	Không	Có	Có
Chia sẻ	Qua URL/API	Multi-access	Không có

Khi nào dùng loại nào?

Chọn Object Storage khi:

• Lưu trữ media files (hình ảnh, video, audio)
• Backup và archive dài hạn
• Static website hosting
• Data lake cho analytics
• CDN origin cho content delivery
• Cần metadata phong phú cho từng file
• Dữ liệu ít thay đổi

Ví dụ thực tế:

• Website WordPress offload hình ảnh lên S3
• Doanh nghiệp backup database hàng ngày lên S3 Glacier
• Platform video streaming lưu video gốc
• Web/App lưu dữ liệu của người dùng

Chọn File Storage khi:

• Chia sẻ files giữa nhiều users/servers
• CMS cần cùng truy cập một nội dung
• Home directories cho users
• Ứng dụng cần file path

Ví dụ thực tế:

• Công ty dùng NAS để chia sẻ documents nội bộ
• WordPress multi-server cần shared wp-content
• CI/CD pipeline shared artifacts

Chọn Block Storage khi:

• Chạy database (MySQL, PostgreSQL, MongoDB)
• Boot volume cho máy ảo (VM)
• Ứng dụng cần low latency I/O
• Transactional workloads
• Cần snapshot và resize linh hoạt

Ví dụ thực tế:

• VPS/Cloud Server cần ổ đĩa cho OS và database
• Database server cần high IOPS storage
• Container storage (EBS for EKS)

S3 và Hosting tại AZDIGI

Khi sử dụng hosting tại AZDIGI, bạn đang dùng kết hợp các loại storage:

Block Storage:

• Ổ SSD/NVMe của server hosting
• Chứa files WordPress, database
• Hiệu năng cao

Object Storage (AZ Cloud Storage):

• Backup website lên S3
• Offload media để giảm tải server
• Lưu trữ các dữ liệu cũ, ít dùng đến

Workflow khuyến nghị

Website WordPress trên AZDIGI Hosting
        │
        ├── Files (PHP, themes, plugins) → Block Storage (NVMe trên máy chủ)
        │
        ├── Database (MySQL) → Block Storage (NVMe trên máy chủ)
        │
        ├── Media (Images, Videos) → Object Storage (AZ Cloud Storage)
        │
        └── Backups → Object Storage (S3 Glacier của Amazon)

Lợi ích:

• Server tập trung xử lý code và database
• Media được serve từ S3 + CDN
• Backup an toàn với chi phí thấp

Kết luận

Ba loại storage có vai trò khác nhau trong hệ thống:

• Object Storage (S3): Lưu trữ media, backup, archive – chi phí thấp, scale vô hạn
• File Storage: Chia sẻ files giữa nhiều hệ thống – quen thuộc, dễ dùng
• Block Storage: Database, OS, high-performance apps – nhanh nhất, đắt nhất

Đa số hệ thống hiện đại sử dụng kết hợp cả 3 loại để tận dụng ưu điểm của từng loại. Với website WordPress, sự kết hợp hosting (block storage) với S3 (object storage) là giải pháp cân bằng giữa hiệu năng và chi phí.

Nếu bạn cần tư vấn về việc thiết kế kiến trúc storage phù hợp, hãy liên hệ đội ngũ AZDIGI để được hỗ trợ.